24 okt. 2012

Hoe daag je AL je leerlingen uit?


(en dus ook die begaafde leerlingen?)

Heb jij je wel eens afgevraagd of je alles uit je leerlingen haalt? Of hoe je goede vragen stelt waarover je leerlingen flink moeten nadenken? Weet je niet of het lesmateriaal je leerling voldoende uitdaagt?

Verdiep je dan (nog) eens in de taxonomie van Bloom. Dit is een systematische weergave van belangrijke denkvaardigheden. Door je lessen volgens deze ordening vorm te geven, kun je al je leerlingen uitdagen om op hun beste niveau te presteren.



taxonomie Bloom, hoogbegaafdheidHet model in het kort

Bloom verdeelt de cognitieve vaardigheden op in zes verschillende niveaus. De indeling loopt van makkelijk naar moeilijk. En een hoger niveau betekent telkens dat het lagere niveau al wordt beheerst. De onderste drie vaardigheden worden ook wel het lagere-orde denken genoemd: onthouden, inzicht/begrijpen, toepassen. Het gaat om het reproduceren van informatie: Wat is de hoofdstad van Noorwegen? Waarom bestaat er dag en nacht?
De bovenste drie vaardigheden zijn van hoger niveau: analyseren, evalueren en creëren. Hier gaat het om produceren van nieuwe ideeën: Ontwerp een plattegrond voor je droomspeeltuin. Vergelijk de meningen van deze kinderen. 

Het ligt misschien voor de hand, maar meer- en hoogbegaafde kinderen kun je vooral uitdagen door de hogere denkvaardigheden te gebruiken. Door in je les alle zes de lagen toe te passen, daag je min of meer elke leerling uit om op zijn eigen niveau te kunnen denken.


De lagere denkniveaus

Onthouden is een basisvaardigheid die uiteraard belangrijk is. Pas als je de nodige kennis in huis hebt, kun je stijgen naar de hogere denkniveaus. De tweede stap is begrijpen van de informatie. Een leerling weet betekenis te geven aan de informatie. Wanneer dit begrip aanwezig is, kan een leerling informatie gaan toepassen in nieuwe situaties.

Deze denkvaardigheden komen veelvuldig in ons onderwijs voor. Sla maar eens een geschiedenisboek open, dan zal je het zien. Het zijn belangrijke vaardigheden, maar voor veel meer- en hoogbegaafde kinderen niet uitdagend genoeg. Om ze ergens hun tanden in te laten zetten, zal je moeilijkere happen moeten geven.
Creëren: Maak een film over de gevolgen van pesten.

De hogere denkniveaus

Bij het analyseren moet een leerling de informatie opdelen in verschillende onderdelen. En bij het evalueren zal hij aan die informatieonderdelen waarde moeten geven. Tenslotte zal hij bij het creëren alle vaardigheden moeten combineren om tot iets nieuws te komen.

Deze hogere denkvaardigheden worden lang niet altijd in lessen aan leerlingen gevraagd. Voor sommige leerlingen is dat geen probleem, zij hebben voldoende uitdaging aan de eerste drie vaardigheden. Voor meer- en hoogbegaafde leerlingen zijn deze hogere denkvaardigheden echter noodzakelijk brood. Zonder deze vaardigheden blijven ze honger hebben. Een honger naar leren. En daar kunnen ze soms heel naar van worden. 

Dus…

Wanneer je, in elke les die je geeft, de bovenstaande denkniveaus weet te verwerken, zorg je ervoor dat elke leerling voldoende uitdaging kan vinden. Om iets verder in de materie te duiken wil ik je dit document aanraden; het geeft diepere uitleg, geeft voorbeelden en handreikingen. Lees het en daag  je leerlingen uit. Vul je lessen met Bloom en AL je leerlingen zullen opbloeien!


P.S. Hier vind je wellicht de mooiste weergave van het model van Bloom met voorbeelden. Beweeg met je muis over de vakjes!

3 opmerkingen:

  1. Hoi Lonneke, de link naar 'dit document' werkt niet meer. Misschien kun je het nog via een andere weg ontsluiten? Het lijkt me wel interessant! Groet, Marcel.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Dag Marcel,

    Het artikel is al wat ouder, ik kan het niet meer vinden. Wel kan ik je verwijzen naar: http://talentstimuleren.nl/zoeken?query=bloom&x=0&y=0&item-type=document%3Ahulpmiddel
    Daar vind je ook heel veel informatie over dit onderwerp!

    groet,
    Lonneke

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Is het wellicht dit document?
    http://www.acadin.nl/fileadmin/contentelementen/kennisnet/Acadin/Documenten/SLO_-_Handreiking_voor_lesontwikkelaars.pdf.

    BeantwoordenVerwijderen