29 nov. 2014

Een octopus op rolschaatsen


‘Talent zonder discipline is als een octopus op rolschaatsen.
Er is volop beweging, maar je weet nooit of hij vooruit, achteruit of opzij gaat.’
H. Jackson Brown jr.


Probeer het eens voor je te zien: een octopus op rolschaatsen. Wiebelend en struikelend. Zie je ’m al spartelen? Zo zie ik sommige hoogbegaafde kinderen ook wel eens spartelen. Ze hebben veel poten, vele talenten, die hen elk een andere richting op willen brengen. Want ze vinden alles leuk. Ze vinden van alles interessant. En ze kunnen ook zo veel zonder enige oefening. Ze schaatsen daardoor alle kanten op zonder een doel voor ogen. En daar redden ze het een flinke periode prima mee. Maar ergens zullen deze kinderen struikelen. Dat kan op school gebeuren, in hun vervolgstudie of later in hun carrière. Dit zijn kinderen die geen idee hebben welke studie ze moeten kiezen, omdat ze zo veel interessant vinden. Die geen idee hebben wat bij ze past. Die geen idee hebben waarom anderen hun doel bereiken, en zij niet…
Maar stel je eens voor: elke poot op een rolschaats staat voor een talent in het kind. Op welke poot gaat hij dan schaatsen? Is de ene poot belangrijker dan de andere? En aan welke poot geeft hij het meest de voorkeur? Zijn er poten die goed bij elkaar passen, die hij wellicht samen kan inzetten om een bepaalde kant op te gaan? Welke poot neemt altijd het voortouw?
Voor zeer getalenteerde kinderen is het van wezenlijk belang om op deze vragen antwoord te krijgen. Ik pleit dan ook sterk voor onderwijs in het ontdekken van je talenten. Goed omgaan met je talenten is voor kinderen van groot belang. Veel ouders en leerkrachten zijn geneigd om te ‘bepalen’ wat het talent van een kind is. Maar wat zou het waardevol zijn als ze zouden faciliteren dat het kind dit zelf kan ontdekken en bepalen!

Om een antwoord op bovenstaande vragen te krijgen is inderdaad, zoals Jackson Brown jr. zegt, een bepaalde mate van discipline nodig. Zelfdiscipline, in denken en in doen. Om je talenten te benutten is het nodig om niet alleen talentvol te zíjn, maar je ook talentvol te gedragen. Discipline is daar een wezenlijk onderdeel van. Door zelfdiscipline kun je groeien. Jezelf verbeteren. Veranderen. Je kunt denkgewoonten aanleren, zoals beschreven in Habits of Mind (across the curriculum, Costa) of in De 7 eigenschappen van Happy Kids (Covey). Discipline heeft te maken met doorzetten, plannen, structureren. En met een einddoel.

De taak van opvoeders en onderwijzers is dus de kinderen te leren om die poten dezelfde richting op te krijgen, richting dat einddoel. De poten die niet in de richting van het einddoel werken, die moeten ze maar even opgetrokken houden. Misschien komen die later nog eens van pas.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen